Onderwijs en Jeugdzorg – wees verschillig!

Opinie | 5 juni 2015 | Anne Jan van den Dool

De Transitie Jeugdzorg is een feit. De zorg voor de jongste leden van onze maatschappij is nu de directe verantwoordelijkheid van de gemeente. De eerste problemen van die transitie zijn al zichtbaar. De ergste moeten nog komen. En ik? Ik sta er bij en kijk er naar…

Jeugdzorg

Op wikipedia wordt over jeugdzorg het volgende gezegd: De Wet van 1 maart 2014 inzake regels over de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen (Jeugdwet) decentraliseert de jeugdzorg in 2015 naar gemeenten. De decentralisatie omvat alle onderdelen: de jeugdzorg die nu een verantwoordelijkheid is van de provincie, de gesloten jeugdzorg onder regie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, de jeugd-GGZ die onder de ZVW valt, de zorg voor lichtverstandelijk gehandicapten jongeren op basis van de AWBZ en de jeugdbescherming en jeugdreclassering van Veiligheid en Justitie. Deze decentralisatie wordt gecoördineerd op het ministerie van VWS.

Hieruit blijkt dat vijf verschillende vormen van jeugdzorg onder de directe verantwoordelijkheid van de gemeente vallen. Dat er samenhang tussen die vormen van jeugdzorg valt te ontdekken is duidelijk. Elk van deze vijf soorten van jeugdzorg, uitgevoerd door een breed scala aan instellingen, kunnen gezamenlijk lokaal veel aan elkaar hebben. Ook dat valt niet te betwisten.

Onderwijs

jeugdzorgVanuit het onderwijs werd altijd al samengewerkt met deze instanties. Samenwerking hield dan doorgaans in dat de school melding maakte van een zorgwekkende situatie en het verlenen van de juiste zorg over liet aan de daarvoor aangewezen instantie.

Afstemming over de ondersteuning en de relatie met de activiteiten op school was doorgaans moeizaam, maar vond ook plaats.

Het valt mij op dat ik de laatste tijd regelmatig directeuren hoor vertellen dat ze hun zorgen nog wel kunnen uitten, maar dat opvolging uit blijft. Afstemming is al helemaal ver te zoeken.

Schrijnend

Zo vertelde een directeur dat hij in het afgelopen jaar zeker 10 meldingen bij het AMK heeft gedaan, zonder dat er zichtbaar actie werd ondernomen. Omdat de directeur zich verantwoordelijk voelt voor het welzijn en de ontwikkeling van de leerlingen op zijn school heeft hij vervolgens contact opgenomen met het wijkteam in zijn regio.

Dat wijkteam was best lastig te pakken te krijgen, omdat niet duidelijk wie de coördinator van het wijkteam was. Daarin vonden namelijk regelmatig wijzigingen plaats. Toen het contact na veel inspanning toch was gelegd vroeg de coördinator wat het plan van de school was.

De directeur sprak zijn verbazing uit over het feit dat hij een hulpvraag stelde en de vraag eigenlijk weer terug gespeeld kreeg. De coördinator legde uit dat het wijkteam niet het aangewezen orgaan was om dit soort ondersteuning te bieden.

Gelukkig gaf deze directeur niet op. Hij sprak de gemeente aan op deze situatie en kreeg te horen dat zij hem niet verder konden helpen op dit punt. Toen hij uiteindelijk aangifte deed bij de politie van de zorgwekkende situatie rondom een leerling, werd hem duidelijk gemaakt dat de politie een dergelijke aangifte niet op kan pakken. Dat lag tenslotte op het bordje van jeugdzorg.

Leerling

Voorzichtig vroeg ik hoe het nu ging met de leerling. Het antwoord was dat het kind nog altijd met blauwe plekken op school komt. Het gedrag wordt er niet makkelijker op, vertelde de directeur er bij. Dat deed hem pijn. En terecht……

en ik moest denken aan dit afgrijselijk mooie lied van Herman van Veen:

wie is het die vergat
dat jij de toekomst had
wie heeft jou net als ik te weinig lief gehad?

Mijn verantwoordelijkheid

Ik ben er van overtuigd dat deze kinderen recht hebben op een maatschappij die zich verantwoordelijk voelt voor hen. En daar ook iets mee doet.

Verantwoordelijk voelen is wat anders dan vertellen dat het toch vooral de verantwoordelijkheid van jeugdzorg is om dit op te pakken. Of van de gemeente. Of van het ministerie.

Het is mijn verantwoordelijkheid. Als anderen niet naar voren stappen is het mijn verantwoordelijkheid om dat wel te doen en die anderen duidelijk te maken dat zij dat ook moeten doen. Het is mijn verantwoordelijkheid er voor te zorgen dat onze maatschappij gastvrij is. Dat ik me gedraag als gastheer richting de mensen om me heen. Zeker als zij zelf niet in staat zijn om hun plek op te eisen.

Het is mijn verantwoordelijkheid. Zeg jij het alsjeblieft met me mee?

Discussieer mee