Kerstschaamte?

Opinie | 23 december 2016 | annejan


In het kielzog van de discussie over de kleur van de piet bij Sinterklaas, zoeken scholen nu naar een manier om om te gaan met kerst. Blijkbaar voelen scholen, maar ook omroepen, de behoefte om aan kritische zelfreflectie te doen op het gebied van onze culturele uitingen. Is kerst niet kwetsend voor iedereen die niet christen is?

Zelfkritiek

Het vermogen om kritisch te zijn op jezelf is een belangrijke competentie. Het zorgt er voor dat je, ook zonder expliciete feedback uit je omgeving, je eigen gedrag kunt aanpassen. De scholen die zichzelf, zonder dat er klachten van ouders zijn geweest, afvragen of hun vieringen nog wel passen bij de bedoeling van hun school tonen daarmee een volwassen houding. Dat mag je van een school ook verwachten.

Het is ook prijzenswaardig dat deze scholen niet bang zijn om gevoelige kwesties te adresseren. Daarmee vertonen deze scholen voorbeeld gedrag aan hun leerlingen. Hoe mooi zou het zijn wanneer iedereen zin Nederland een dosis zelfkritiek zou kunnen hebben en daarmee zichzelf ook zou kunnen corrigeren. Het zou heel wat ruzies, scheldpartijen op het voetbalveld en doodsbedreigingen op twitter kunnen schelen.

Omdat het vkerst onderwijsermogen tot zelfreflectie onderdeel uit maakt van een volwassen en professionele houding, komt het ook het meest tot zijn recht wanneer het vergezeld wordt van andere volwassen professionele kenmerken.

Zo is het essentieel dat je scherp hebt wat de bedoeling van je school en ook de bedoeling van jouw
bijdrage daaraan is. Als je dat gevoel van richting niet hebt, is het moeilijk om te beoordelen of jouw gedrag wel recht doet aan je professie. Zonder dat gevoel van richting, kan je van zelfkritiek ook maar zo gaan zwalken.

Verder is het essentieel dat je een realistisch zelfbeeld hebt. Dat zelfbeeld zorgt er namelijk voor dat je dingen kan toetsen aan je eigen normen en waarden. Zonder dat zelfbeeld kan zelfreflectie er toe leiden dat je jezelf steeds minder gaat voelen. Of andersom natuurlijk, het zou je zelfbeeld op kunnen stuwen naar narcistische proporties. Zelfreflectie kan alleen goed gedijen, wanneer jouw zelfbeeld realistisch is.

Kerst- of feestdagen?

What’s in a name? Die vraag wordt regelmatig gesteld, zowel door mensen die voor het gebruik van het woord kerst zijn, als door hen die er tegen zijn. De waarde die we hechten aan een naam is in principe nauwelijks een argument in dit proces van zelfreflectie. Wat wel van belang is in welke mate de traditie, en de bijbehorende naam, bijdraagt aan de bedoeling van de school. Net zoals het van belang is om te vragen en welke mate de traditie aansluit bij de identiteit van de school. Daarbij is identiteit niet alleen de levensbeschouwelijke identiteit, maar het complete ‘zijn’ van de school.

Daar waar ik de discussies nu plaats zie vinden krijg ik de indruk dat die twee vragen niet gesteld worden, of niet beantwoord worden, omdat de bedoeling en de identiteit van de school niet duidelijk zijn. Kortom, op basis van een volwassen professioneel vermogen tot zelfreflectie, wordt een gesprek gevoerd, zonder de inbedding van een volwassen zelfbeeld en een volwassen gevoel van richting.

Kerstboodschap

En temidden van die discussie is er dan opeens een Belg, die een oproep doet om de boodschap van kerst in de praktijk te brengen. Een boodschap die zich moeizaam verhoudt met de felheid van de discussie over de naam. Een boodschap van verbinding, liefde en grote verwachtingen. Een boodschap van geloven in de kracht van de kleinste bijdrage.

Deze man is Moslim en verloor zijn vrouw Loubna bij een terroristische aanslag in Maalbeek. In alles merk je dat deze man een duidelijk beeld heeft van zijn identiteit en ook een duidelijk gevoel van richting heeft. Zijn zelfreflectie is een voorbeeld voor ons allemaal.

Mohamed El Bachiri roept op tot “jihad van liefde”Mohamed El Bachiri verloor zijn vrouw Loubna bij de aanslag in het metrostation Maalbeek. Sinds 22 maart moet hij samen met zijn drie jonge kinderen alleen verder.
Hij sluit het jaar van De Afspraak af met deze warme oproep.

Posted by De Afspraak on Thursday, December 22, 2016

 

Blijf vooral zelfkritisch. Blijf vooral alle gevoelige kwesties aan de orde stellen. Blijf ook steeds met elkaar in gesprek, op een waarderende manier. Maar bovenal, zorg dat je weet wie je bent en dat je weet waar je je op richt. Leer jezelf, je leerkrachten en je leerlingen zichzelf kennen. Hun eigen bedoeling duidelijk te krijgen.

Ik wens je fijne feestdagen!

Discussieer mee