Wat als jij de leraar van Donald Trump was?

Opinie | 9 november 2016 | annejan

Heb je daar wel eens over nagedacht? Wat Donald Trump geleerd zou hebben op school? En hoe jij je zou voelen als jij degene was die hem dat had geleerd?

Donald Trump op school

Op internet is best wat terug te lezen over de schoolcarrière van de jonge Donald Trump. Er ontstaat een beeld van een jongen die onverschrokken was, dominant, soms pesterig maar vooral eigenwijs en op prestatie gericht. Iemand die bereid is om zichzelf en dat waar hij in gelooft te verdedigen, desnoods op fysieke wijze.

Ik zie ook direct een vijfjarig jongetje voor me dat in de bouwhoek de hoogste toren wil bouwen met zijn blokken. En die, als dat een keer niet lukt, toch blijft beweren dat zijn toren de hoogste was. Of misschien zelfs wel de toren van een ander omschopt. Een jongen die, als hij wat ouder wordt, op expeditie gaat in New York, zonder dat zijn ouders dat goed vinden. Dat zorgt er ook voor dat hij door zijn vader van school wordt gehaald en naar de New York Military School wordt gestuurd, waar hij promotie maakt en uiteindelijk ook wordt teruggezet in rang omdat zich een schandaal aandient.

Het lijkt een jongen die de overtuiging heeft dat hij pas gezien wordt wanneer hij boven anderen uitstijgt. En ik vraag me af, zou hij dat op school hebben geleerd?

Donald TrumpZou hij een leerkracht hebben gehad die hem vertelde dat hij meer in zijn mars had dan hij liet zien? Een leerkracht die hem vertelde dat hij moest excelleren? Niet alleen met zijn toetsen, maar ook in de sport en de extra-curriculaire activiteiten? Een leerkracht met hoge verwachtingen, die hem tot grote prestaties bracht?

De twee scholen waar hij voor de universiteit naar toe ging, zijn in ieder geval scholen die op hun website vertellen over hun uitzonderlijke prestaties en de onderscheidingen en erkenningen die ze hebben. Eén van die scholen hanteert zelfs het motto ‘Set Apart for Excellence’ en dat is ook precies wat je terugvindt in het optreden van Donald Trump. Een man die boven anderen uit wil stijgen, zelfs als anderen daarvoor omlaag gehaald moeten worden. Een man die zelf wil presteren, zelfs als hij daarmee de prestaties van anderen teniet moet doen. Hij is het ultieme voorbeeld van waar competitief onderwijs toe leidt.

De les van Donald Trump voor het onderwijs

Europa lijkt nu geschokt: een typische alfaman als president van een machtig land. Een ogenschijnlijk testosteron gedreven leider, zoals we dat in Rusland en Turkije ook al hebben. Om maar te zwijgen van leiders in Arabische of Aziatische landen. Dat is niet zoals wij dat in Europa willen. Wij zeggen meer sympathie te hebben voor bewogen leiders, die begaan kunnen zijn met het lot van de mensen waar ze leiding aan geven. Zo lijkt het in ieder geval.

Tegelijkertijd zien we in het onderwijs dat we methoden hanteren die aansluiten bij het gedrag van Donald Trump. Ook onze leerkrachten zijn gericht op de prestaties van leerlingen. Ook onze leerkrachten hebben hoge verwachtingen en stimuleren leerlingen om te excelleren. Ook wij beoordelen vooral individuele prestaties en vergelijken die prestaties van kinderen onderling, waarbij de beste prestatie ook het meest gewaardeerd wordt.

Je zou verwachten dat, als we een ander soort leider wensen in Europa, dat we ook andere criteria hanteren voor onze beoordelingen. Dat we bijvoorbeeld ook meten welke bijdrage iemand heeft geleverd aan de prestatie van anderen. Dat we ook meten hoe iemand samenwerkt of inspireert. Toch gebeurt dat nauwelijks.

De les van Donald Trump voor jou?

En wat valt er dan te leren voor jou? Je ziet dat Donald Trump veel stemmen krijgt omdat hij appelleert aan een gevoel van angst voor de enorme verandering die we om ons heen zien. Er verandert zo veel en voelen we de pijn van alles dat we daardoor niet meer hebben. Geen zwarte piet meer. Geen woonomgeving waarin we alleen maar gelijkdenkenden tegen komen. Geen school meer met alleen maar kinderen met een Nederlandse achtergrond.

donald trumpEn Donald’s antwoord is dat we dat moeten bestrijden. We moeten verdedigen wat van ons is, want we willen niets kwijt raken. Het zijn onze banen, onze economie, onze waarden, onze huizen en onze dochters. En die moeten we verdedigen, desnoods op fysieke wijze.

Is dat ook iets wat we onze leerlingen leren op school? Hoe zien ze jou reageren, wanneer klassikaal onderwijs dreigt te verdwijnen? Ben je bang dat je iets mist en ga je dat verdedigen? Hoe zien ze jou reageren, wanneer je merkt dat er steeds minder behoefte is aan jouw lange verhalen als instructie? Ben je bang dat je iets mist en ga je dat verdedigen? Hoe zien ze jou reageren wanneer wordt geopperd dat onderwijs in de huidige tijd andere dingen vergt dan dat jij gewend bent? Ga je dat verdedigen?

Wat zou je de kinderen willen leren als het gaat om het omgaan met veranderende omstandigheden? Als het gaat om het belang van prestaties in vergelijking met anderen? Zou het kunnen dat een deel van wat je nu ziet in het stemgedrag van mensen ook een relatie heeft met wat jij de kinderen leert en geleerd hebt?

En stel dat je vindt dat het anders moet in de maatschappij, welk voorbeeldgedrag hebben jouw leerlingen dan van jou nodig? Welk voorbeeldgedrag hebben jouw leerkrachten van jou, als schoolleider, nodig?

Gelukkig is er nog veel ruimte voor verbetering en jij staat aan het begin daarvan. Ik wens je een goede werkdag!

Discussieer mee